Sereke | Beş Ereb | Beş Çand | Gotarek Rke | Erşv

Sereke

Ger



Gotar: Heftemn Flmefestvala Duhok, Kurdistan bi hem ciwaniya xwe


Idrîs Hiso

Roja 09.09.2019z gera Heftemîn Fîlmefestîvala Duhok a Navdewletî bo Fîlman destpêkir. Yek ji mêhvanên festivalê yên navdar ji Rojavayê Kurdistanê nivîskar, lêkolîner û helbestvan Konê Re bû.
Min telîfona wî kir, û ji Gewîlan, ji qiraxa cemê Zab, ji Keleka Yasîn Axa, min berê xwe da Duhok, ku dê bi fîlmên sînema ji seranserî cîhanê û tevahiya Kurdistanê were xemilandin.

Bixwne...

Gotar: Jin pirsa wjey.4.


Mizgîn Hesko

Li gorî jêderên heyî û çanda devokî, jinên kurd her tim çalak bûn, ma dayikên me li ber darê dergûê rist li hev netanîn û di ber xwe de nedinehwirandin...?
Ta vê gavê û ez pitrastim ku hîn li det û newalan, li bax û bistanan, li ber keriyê pez, li nav mirên îsot û bacanan, di bin darên hejîran de, dema çinîn . aêf û avdanê û htw. Belê ez tekez dikim ku hîn ew jinên bedew lawik û dîlokan ji hiê xwe di`afirîn in û wan dibêjin,,pir ji dastan û lawikên ku em rojane li wan guhdarî dikin û hinan ezber dikin ji afrêneriya jinan e.

Bixwne...

Gotar: Folklora kurd,rasteyeqniya w sersedemm pketina w


Dr.Phil.Ebdilmecît êxo

-1-
Di rastiyê de çawa miletê Kurd xudanê wêjeya kurdî ya kevneopî zor dewlemend e,ew ewqas jî,ji aliyê folklorê de jî   xawênê genciyeke gewre û dewlemend e,di vê derbarê de lêkolîner û helbestvanê gernas Tosinê Reît ji Rewanê dinivîse:(Folklora gelê Kurd buhuteke derî girtî ye),anko; mebesta lêkolîner ev e:Folklora kurdî ne tenê dewlemend e,lê belê ewa mîna gulistaneke mezin  pir rengarengî ye û samaneke mîna buhutê  bi cureyên xwe gelek xemlandî ye.

Bixwne...

Gotar: Bel Wilo ye Mr Min!


Konê Re
 
  Bi min xwe e, pitî 76 salan, ez vî gotarê Mîr Dr. Kamîran Bedirxan, yê bi navê (Ma ne wilo ye?) careke din ji we re raxînim ber çavan, da ku em li hin îret û pendên wî vegerin û iyar bibin.. Min ev gotarê wî, ji rojnameya wî (Stêr), hejmara 3`an, sala 1943`an girtiye. Ev rojnameya wî li Beyrûtê bi zimanê Kurdî û Fransî dihat diweand. Ji ber giringiya gotinên wê, min xwe dît ku pêkêî we bikim û ez bi xêr û hûn bi selametî. Fermo bixwînin:

Bixwne...

Gotar: Folklor ye i diarewne ?


Dr.Pihl.Ebdilmecît êxo

Peyva folklorê ji zimanê êngilîzî hatiye birin,wateya wê (Zanîna gel e),Wêlyem Tomas  cara yekê di sala (1846) an de peyva (Folklor)ê mîna têrmeke zanistî bi karanîye,di pit  re;ev peyva mîna têrmeke navnetwî di nav hemû zimanên cîhanê de cihê xwe bi kît  girtiye.Lê em di vê gûmanê de ne ku belkî(Zargotin)nikane sedî sed hemwateya folklorê bide  nasîn,çimkî peyva zargotin yanê zimangotin e,lê em dizanin di nav cureyên folklorê de ayînên hene ne bi dev û zimên têtin gotin,wek mînak:Semayên kurdî,cilûbergên kurdî,Xwerinên kurdî û hin din,lewra jî em dixwazin di gotara xwe de peyva folklorê bi karhûnin.

Bixwne...

Gotar: Welato! Ez gelek titan bo te binivsim



 Konê Re

  Welato! Gelo xak bi kê dimîne? Tê bibêje; bi akinciyên xwe.. Kî darên Berû û Çinarê di pala çiyayên te de diçîne? Tê bibêje; welatiyên hezxak.. Wê kî ala serxwebûna te bilind bike, tê bibêje; welatiyên kurdperwer, dilsoz û wefadar.. Belê, rast e û bela xêrnexwazên welatê min bibin rewrewk.

  Welato! Her roj min ji çayxaneya ku di orta bajarê Qamilo de bû, li hat û çûyên çardiryanê temae dikir û pêre jî di dîroka bajar ya kevin û nû de diponijîm/ Ew çayxane berî çend rojan bi destê terorê hat ewitandin..

Bixwne...

Gotar: Hebna Ptola perwerde


Anahîta Hemo

Bingeha avabûna welatek serbixwe hebûna sîstemeke perweredak azad e.

Derengkirina ne diyar, ji sîstemeke perwerde bo nifên Rojava , lê nayê bûrandin.

Çi pêdiviye bo avakirina kesayetîk”hewilatî”, serbixwe, berpirsiyar û azadîxwaz ku karibe di vê pêvajoyê de bi arkên netewî rabe?? Bêgûman , Ev kesayetî wê karibe giringiyê bide problêmên civakê çi jîngeh çi wargeh.

Bixwne...

Gotar: Rola jina Kurd di danna bingeha wjeya kurd de (2)


Dr.Pihl.Ebdilmecît êxo

Dayê Tewrîz Hawramî
Helbestvan Dayê Tewrîz Hewramî di dîroka wêjeya klasîk de nimûneyek ge e,ewa di sedsala deh û yanzdan de  jiyaye,ewa yekem jin e ku navê wê di pirtûka (Serencam) de mîna helbestvaneke Kurd cihê xwe girtiye.
Ewa jî di wê serdemê de mîna pir hevalên xwe helbestên xwe diterxîne Xwedênasiyê.Divê em li vir jî bi bîrhûnin ku di wê serdemê de(Ehlî Heq)

Bixwne...

Gotar: Operasyona kaniya xwn ya Tirkiy encamn w li ser doza kurd


Rêzan Şêxmûs

Gelê Kurd li Kurdistana Sûriyê, bi xurtî her ji yekemîn roj beşdarî şoreşa Sûrî bû, ji bo bidawîkirina dîktatoriyê û avakirina Sûriyek nû ya sekuler, federal û demokrat, û danasîna mafên hemû pêkhateyên wê yên olî û netewî, nemaze ji bo bidestxistina mafên gelê kurd yên netewî û diyarkirina çarenivîsa xwe li gorî peyman û rêkeftinên navdewletî yên têkildar.

Bixwne...

Gotar: Rola jina Kurd di danna bingeha helbesta kurd


Dr.Pihl.Ebdilmecît êxo

-1-
Di gotara derbazbûyê de me tenê navên hin helbestvanên jin anîn zimên,lê di vir de em dixwazin  wan û hin helbestên wan  hinekî berferehtir li gor çavkaniyên ku bi destên me de peyda bûne,binivsînin.
  Nêrgiz Xanima arezûrî nêzîkî( 733-  ?) Z.
Nêrgiz Xanim li nêzîkî sala (733) an de li arezûrê(Loristanê) ji dayik bûye,lê ne diyar e ku ewa kînga çûye dilovaniya Xwedê,ewa li ber destê bavê xwe di warê nivîsandina helbestê de pêd çûye,ewa hevsera Ebdînê Caf bû û ew herdu jî bawermendê rêbaza (Yarî )bûn.Nêrgiz Xanim ne tenê helbestvan bû,lê ewa tembûrvan jî bû.Em li jêr çend malikan li gor  veguhastina nivîskar FeqîhHusên Soqinc ji tîpên erebî  û zaravê goranî ) dinivsînin.

Bixwne...

Gotar: Berder, Gewlan navnana eke n b sarj


 Idrîs Hiso

Vê sibehê wek gelek rojan, berî roj hilê, ez derketim min got ez dê hinekî bipeyim (Bimeim).
Min dît ku hejmarek barhilgir(kamiyon) û hejmarek beldozer li Gewîlanê kar dikin, erdê rast dikin û axê li serhev li deverên destnîankirî kom dikin.
Amajeya nexêrê ye, careke din wê penaber li vê deverê biciîbibin.
Di sala 2013an de yekemîn car penaberên Rojavayê Kurdistanê li heman cî, li Gewîlan hatibûn nitecîkirin.

Bixwne...

Gotar: Payza Xemgn!


Konê Re

  Were payîza Xemgîn were! Were û sapê temenê min li ser bênderên welatê min bidêre.. Di sikak û kolanê Qamilokê de li opa pêyên min bigere.. Were û çîroka Mem û Zînê, Siyabend û Xecê, Ferhad û êrîn ji nifên nûhatî re bêje û bibilîne.. Were û kul û xemên di tûrikê min de li ber bayê xwe yê nû bidêre..!
  Were..! Çendî bayê te gur be nikare gundê min, bajarê min û Beriya Mêrdînê ji hu û xeyalên min derîne.. Were..! Were em bi hev re rûpelekî nû mor bikin ku bayê te, kum û kolozên xelkên Beriya Mêrdînê li ber xwe nebe û zimanê min talan neke..! 

Bixwne...

Gotar: irskek li ser destpk lgernaa wjeya kurd


Dr.Phil.Ebdilmecît êxo

 -1-
Li  gorî hin cihderên wêjeyî;pirtûka wêjeyî  ya  yekê  (Avêste ) ye, ewa bi zimanê kurdî ji aliyê feylesof û Xwedênasê Kurd,Zerdet de hatiye nivisîn,wek tête zanîn ku(Avêste)pirtûkek olî ye,lê dîroknasê wêjeya kurdî Feqî Husîn Saqinc dibêje:Divê  ev pirtûka wek bingeha wêjeya kurdî  JÎ were pejrandin.
Pitî ku me bi xwe jî hin deqên wergerandî ji pirtûka pîroz (Avêste) xwendin,me dît ku  ewa bi êweya malikan hatiye afrandin,lewara;em jî dixwzin bi nirîna F.H.Saqinc re bibin yek û bêjin:(Avêste) bingeha wêjeya kurdî ye û eva rastiyeke dîrokî ye.

Bixwne...

Gotar: Beriya Mrdn Dengbj


Konê Re

Were domam, were doman, tuyî serê gazin û loman!
Ava çemê me bi xulxul tê, pêlek îr tê yek ekir tê
Dilketina qîz û xortan, ji kambaxa gund, ji eq û dil tê
Dilketina min û vê zalimê, mektûbreê ji nav gawir tê..
  Tevî qedexebûna Zimanê Kurdî ji rex desthilatê ve, tevî asteng û problemên ku di nav civata xelkên Beriyê Mêrdînê de hebû; ji berberiyê, erê êlitiyê, erê netewên cîran û xweparastinê, xelkên beriyê li gor xweristiya beriya xwe, amûrên muzîkê wek def, zirne, kemaçe û tembûrê ji xwe re bijartin û li ber dengê jenên wan kul û xem, kêf û ahiya xwe anine ziman û reqisîne.

Bixwne...

Gotar: Pit ra Tirkiy, ji bo veger, penaber daxwaza gerentiyek navdewlet dikin


Idrîs Hiso

Berî ku Tirkiyê êrîa xwe ya terorî ya di bin navê operasyona Kaniya Atiyê de bibe ser Rojavayê Kurdistanê û Bakurê Sûriyê, di nav paneberên Rojavayê Kurdistanê û Sûriyê de ku li Herêma Kurdistanê dimînin, rojana mijara vegara bo malên xwe di civata wan de mijara serekî bû, ji ber ku wan didît ku devera wan deverek aram e û êdî ji aliyê ewlekarî û abûrî geepêdanek diyar hebû, û hejmarek mezin ji penaberan vegeriyan jî, pêla vegerê heta rojên berî operasyona terorî ya artêa Tirkiyê berdewam bû.

Bixwne...

Gotar: 7`Min Filmefestvala Duhok; n, dtin ger


 Konê Re

  Filmefestîvala Duhokê ya Navdewletî ji me Kurdan re, gavek nû ye ber bi aristaniya moderin ve. Ji sînemakar, derhêner, nivîskar û hunermendên Kurd û biyanî re derfeteke ba e ji bo pêketinê. Nexasim ku li Kurdistanê, bajarê Duhokê hev dibînin, hev nas dikin û di nav re serwextî proje û pilanên çêkirina fîlmên hev dibin û bi hev re alîkariyê dikin. Di baweriya min de wek vê festîvalê ji me kurdan re qonaxeke nû ye, ji bilî temaekirina fîlman û hatina vê hunera 7`an (Sînema) nav kultura me, qenciya wê ku, sînemkarên cîhanî xweiya xwerista welatê me jî dibînin û Kurdistan ji wan re dibe warekî fîlmçêkirinê..

Bixwne...

Gotar: Heftemn flmefestvala Duhok end tbn


Idrîs Hiso

Xwebextane îsal derfet hebû ku ez ji yekemîn roja Heftemîn Fîlmefestîvala Navdewletî ya Duhokê amade bim heta roja dawî.
Mirov bi festîvala Duhokê kêfxwe dibe ku bi êweyekî rêkûpêk hatiye amadekirin û birêvebirin.
Di maweyê het rojan de ji 09.09 heta 16.09.2019 an de min gelek fîlm dîtin, herwiha li gelek ahingên ku ji bo mêhvan û bedarbûyên festîvalê hatibû gêran amade bûm.

Bixwne...

Gotar: Nann wjeya kevneop


Dr.Phil. Ebdilmecît êxo

-2-
Bê guman em di vê  kurte danasîna nîanên wêjeya kevneopî de xwe hildipesêrin hin çavkaniyên zanistî  û em pir bi kurtî dinivisînin. 
1-Rastgotin û yan nêzîkî rastgotinê:Ango;divê helbestvan di berhemên  xwe de rastiyan yan nêzîkî rastiyan binivisîne û pêwîst e ew ji pêjnan dûrkeve,ji ber ku rastgotin  bi xwe ciwan û xweserî ye,lewra jî wêjevanên klasîk dibêjin:Em tenê kanin dengên xwe bi riya rastiyan bighînin piraniya gel.

Bixwne...

Gotar: Pirojeya Tirkiy qirkirina Kurdistaniyan e, Kurdistan j b piroje ne!


Idrîs Hiso – Gewîlan
 
Ji roja 09.10.2019an ve, Tirkiyê êrîa xwe ya dixwest bibe ser Rojavayê Kurdistanê pêkanî, mebesta Tirkiyê ji êrîê ne dûrkirina teror û rêxistinên ku ew nav lê dike terorîst ji sîorê dewleta xwe ya ku li ser xwîna miletên Kurdistanê û mezobotamiyayê avakiriye û hîna ava dike.
Pirojeya Tirkiyê ya ku bavê rûhî yê tirkan danabû berdewame, Pirojeya Tirkiyê ew e ku heta jê bê cografiya ku ew nav lê dikin Tirkiyê ji hemû pêkhateyên wê paqij bike, û dewletekê ji bo tirkan ava bike, bi tenê tirk tê debin, çênabe kes, civat û miletên ku qebûlnakin û nekirine bibin tirk li ser vê cografiyê bimînin. 

Bixwne...

Gotar: Pilan li ser Kurda ye


Lazgîn Dêrûnî

Di Dîrokê de diyar e timmî gelê Kurd bi mêrxasî û mêranî berxwedan di ber hebûn û mafê xwe de kiriye, û ticarî serê xwe ji dijmin re ne tewandiye lê mixabin bê tifaqin, ji bêtifaqiya wan heta roja îro bindest in
Îro li Rojavayê Kurdistanê êrîeke hovane ji aliyê dewleta Tirk ve li ser tê kirin tevlî çeteyên wê, armanca wê dagîrkirin û guhertina dîmografiya wê ye bi pilaneke ji aliyê dewletên xwedî bandor di kirîza Sûrî de wek Emerîka, Rûsya,Îran her yek li gor berjewendiyên xwe bi navê herêmeke aram,

Bixwne...

Gotar: Danasna wje rola w di civak de


Dr.phil.Ebdilmecît êxo

 -1-
Çima em dixwazin wêje pir bi kurtî li vir binasînin û rol û cihê wê di pêketina hemû aliyên civakê de berçav bikin?
Pir caran li pê min ji aliyên hin rewenbîr û siyasetmedran hatiye gotin,ew çîrok û mêrokan dinivîse,ew helbest û melbestan dinivîse,ew roman û mêmanan dinivîse,ew ne siyastmrdar e,yanê ew serê xwe nêîne û ew ne têkoer e.!!!! Lewra em li vir bi kurtî bersiva wan didin .

Bixwne...

Gotar: Snemxan Bedirxan; Sirgniya 172 Salan Eqa Ziman Kurd


 Konê Re

  Di sala 1947an de, anku ji berî 172 salan ve Osmaniyan karîbû serhildana Mîr Bedirxan bi dawî bînin û Bedirxaniyan ji Kurdistanê sirgûnî Stenbolê bikin, di pey re ew di çar kenarên dinyayê de belav kirin.. Lê wan Osmaniyan nikarîbûn, Bedirxaniyan dûrî zimanê wan bikin û zimanê wan ji devê wan derînin.. Wan Bedirxaniyan jî, li sirgûnê, di bin ert û mercên dijwar de, zimanê xwe parastin; di malên xwe de bi zimanê xwe axifîn, rojname û kovar pê weandin..

Bixwne...

Gotar: Flm Humanist, roka ewket Epozdemir 17 hezar ehdn din


Idrîs Hiso
 
Humanist yek ji belgefîlmên ku di pêbirka belgefîlmên Kurdî de, ya heftemîn fîlmefestîvala Duhok a navdewletî de bedar bû, pêbirkî li gel 6 belgefîlmên Kurdî yên din dikir.
Humanîst behsa xebat û jiyana parêzerê Kurd ê navdar ji xelkêl Bayikan gundê Minar ser bi parzgeha Sêrtê ve ye û ew li Tetwanê dijî navê wî  ewket Epozdemir e, dike.
ewket Epozdemir di 25.11.1993 an de tê terror kirin û doseya kutina wî jî li cem hikûmeta Tirkiyê bê encam tê girtin û tê tomar kirin wek tawana ku bikirê wê nediyar e.

Bixwne...

Gotar: Kutina Horiy ne byerek diziy ye, berdewamiya qirkirin ye


Idrîs Hiso

Roja 25.08.2019 wek gelek caran û wek tawanên rojane ku girûpên çekdar ên ser bi Tirkiyê û xwedê giravî opozisyona Sûriyê ve li Efrîna Rojavayê Kurdistanê dikin, çekdarên Bereya Elamiya ku beekin ji Artêa Nitimanî ku ser bi opozisyona Sûriyê ve ye û ji aliyê Tirkiyê ve perwerde dibe û heman bawrî û îdyolojiya dewleta Tirik û artêa wê dide meandin, êrî birin ser malaek kurd ku bi tenê pîremêr û pîrejinek bi navê Mihyedîn Oso û jina wî bi navê Horiya Mihmed Bekir Dîko lêbûn, temenê wan jî bêhitre ji 70 salî ye.

Bixwne...

Gotar: Tirkiy dewleta teror ye


Idrîs Hiso

Roja 27.09.2019 li bajarê Êlihê yê Bakurê Kurdistanê, Hunermendê Kurd Dodan konsêrtek lidarxistibû, dema ku Dodan xwestiye strana (EY DILBERÊ) bêje, polîsan mikrofon ji destê wî girtine û ji wî re gotine: “Stran bi Kurdî li Êlihê qedexe ye.” Û ne hitine ku Dodan strana xwe bi dawî bike.
Roja 24.09.2019 serokomarê Tirkiyê Receb Teyib Erdogan di 74emîn civîna Komeleya Gitî ya Neteweyên Yekbûyî de, xwedê giravî berevaniyê di ber mafê gelê Felestînê de dike û dibêje Cihû sitemkariyê li Erebên Felestînê dikin û dibêje, Israîl bi dagîrkirina erdê Erebên Felestînê dewleta xwe fireh û mezintir dike û daxwaza çareseriyê di navbera Felestîn û Israîl de dike.

Bixwne...

Gotar: Kela Dimdim (plek ji droka kurd) bi hilma Jan Dost


  Mihemed Berkel

Destana kela Dimdimê ,destanek helbestî ye bi êwe û awayekî êrîn hatiye rêz û xêzkirin ,malkên xwe li hevhatî ne ,zaraveya ku pê hatiye nivîsîn asan ,zelal ,bijartî û li hevhatî ye ,rêzkirina bûyeran û li peyhevhatina gotinan bi rengekî pir ba û balkê hatiye xemlandin.

Mamoste Jandost dîrokê bi awayekî helbestî pêkêî xwendekarên Kurd dike ,vê berhemê di sala 1988an de çav li jiyanê vekir ,di naverokê de 24 be hene, ji1785 malikan di 188 rûpelan de hatiye xêzkirin.

Bixwne...

Gotar: Bangewaziyek jibo komta diyalog ya ENKS


Mehmûd Biro

Birayên birêz silavek kurdewarî li cenabê we.
Rêkeftina ji 16 xalan di navbera me wek ENKS ê û opozisyona Sûrî de ya ku li Turkyê/ Istamblê hate bichkirin didema dawî de gelek serê û dilêe jibo min. Lewma jî ez dixwazim di guhê wede bang bidim belkî ûn hiyarbibin jixewa giran û bibînin ku opozîsyon bigitî heta îro ji mentalîteya xwe ya regezperistî/ Irûbî derneketîye, wata kurdan liber çavên xwe nabîne wek xwedan dozek netewî rewa, wek miletek liser xaka xwe ya dîrokî Kurdisatn.

Bixwne...

Gotar: Ma end nivskarn Kurd wek Firat Cewer di nav me de hene?


 Konê Re

  Wek ku diyar e nemroya 40`î di kultura gelek miletên cîhanî û miletê Kurd de nemroyeke pîroz e. Vêca dema ku mirovekî (40) sal ji temenê xwe diyarî ziman û wêjeya gelê xwe kiribe, cihê pîrozî û spasiyê ye. Nexasim ku ew mirov Kurd be, zimanê wî qedexe be û wî, bi wî zimanê qedexe (40) pirtûk û (40) hejmar ji kovareke bedew çap û belav kiribin, bêguman ew mirov hêja ye ku em serê xwe jê re xwar bikin û kumê xwe jê re bilind bikin..

Bixwne...

Gotar: Ez 7`Min Filmefestvala Duhok Ya Navdewlet (7. Duhok Internatiyonal Film Festival)


 Konê Re

  Di navbera 9-16 Ilona 2019`an de wek mêvan, min bedarî di (7`mîn Filmefestîvala Duhokê ya Navtewletî) de kir. Mixabin ji ber problemeke kesayetî, min nikarîbû herdu rojên dawî li festîvalê bimînim.. Bi hêvî me ku di rojên hatî de ez karibim hûrikên çûna xwe a vê festîvalê, dîtina derhêner û sînemekarên kurd û biyanî û fîlmên ku min dîtin ji we re bînim ziman. Belê niha bi min xwe e ku ez encamê giringiya vê festîvalê ji we re raxînim ber çavan: 

Bixwne...

Gotar: navnana tikist.. Bibrne, Rolan Bart, Navnan Ne herdem, Nv Tikistye


 Xalis Misewer

 Rexnevanê û sîmyoljiyê Ferensî yê bi nav û deng (Rolan Bart), gelekî di nav pîvanên rexneya wêjeyî de çûye, û xwe gihandiye radeya ku teyoriya binyadî, bigihîne asteke bilind, û bigihîne pêvajoya pitî binyadê jî, çimkî berya wî, zimanzanê Siwêsrî (Ferdînand Dusosêr), peyva binyadê cara yekemîn aniye ziman, û destpêkê wî li ser lêkolîn kiriye. Lê Rolan Bart, pêde çûye û ev rêbazê rexneyî li ser destê wî pêde çûye, û asteke bilind ji rexneya binyadê re veqetandiye, berya ku dev ji vî rêbazî berde, û biçe rêbazên pitî binyadê.

Bixwne...

twitter

Helbest