Sereke | Beş Ereb | Beş Çand | Gotarek Rke | Erşv

Sereke

Ger



 

 
 

Gotar: Ji folklora Kurd: roka Malo kal retfiro

 


Rêwan Mîranî/ Kurdistan

Hebû nebû kes ji Xwedê mezintir nebû.
Tê gotin ku di çerxekî de li gundeke Kurdistanê hikesalî di ser deverekî de hat, zelamên wê deverê neçar bûn ku derkevin û ji jin û zarokên xwe re li kedekî bigerin heta ku pariyeke nan peyda bikin.
  Pitî borîna çend mehan yek ji wan zelaman ku navê wî Malo bû kar dikir kû vegere mala xwe pitî ku bayî sê zêran kar kiribû. Di riya vegerê de li kalemêrekî rast hat, silav dayê û jê pirsî:
_Kalo tu ji kû tê, tê herê kû û ti çi karî dikî?


_ Ez kalê îretfiro im, li dunyayê digerim û îretan difroim.
Malo bi herdû destan bi zikê xwe re girt û bi dengek bilind kenî û got:
_Kalo ma ev kar e tu dikî, here ji xwe re Karek din bike ji te re batir e ji vî karî!
_ Ez zelamekî kal im û ti kar ji min nayên, lê jiyanê gelek wane nîa min dane, ew wane jî bûne îret, eger tu îretan ji min bikrî tê buha yê îretê  min bizanî.
Malo demekî mendeho ma, û ji xwe re got "ka ez li îretên vî kalî binêrim ev çi sosret e!"

_ Kalo ka îretekî bide min, ez dixwazim bextê xwe taqî bikim.

_ Ka zêrekî buhayê wê bide min berî bêjim.
Malo zêrek ji binê berîka xwe derxist û kir di destê kalo da.
_îreta min li te ti caran li newalan nenive.
Malo da hizra xwe û got:
_ Ma ez ê çi mifayê ji vê îretê bibînim ev e min zêreka xwe ji dest da. Yan bila titek ba be yan bila nebe. Ez ê îretek din jî bikirim, dibe ya din batir be.
_ Ka bayê vî zêrî jî îretek din bide min Kalo.
_ îreta min li te ti caran bila bahweriya te bi zelamên çavîn û diran ferq nehêtin.

Malo carek din bi hêrs got, Kalo ma ev çi îretin tu li min dikî, ma ez ê çi mifayê ji wan bikim, ev bo demek dirêj min zarokê xwe nedîtî û ez ji wan re çû bûm kedekî bikim, yek zêr bi min re ma bila ew jî ji te re be, ka îretek din jî bide min dibe ya êyemîn buhayek hebe.

_ îreta min li te ji berî her karekî bikî divê tu piçekî bi hêmnî ji yekê heya dehê bihejmêrî.

Malo bi dilek melûl ji cem kalo rabû û berê xwe da riya malê.
Bi rê de hizrên xwe dikir û hest bi bextreiya xwe kir. Ew demek dirêj bû ji mala xwe, zarok û hevjîna xwe dûr ketibû, ew jin û zarokên birsî li hêviya babê xwe û keda wî bûn.
  Li newalekî li ser riya vegerê Malo rastî karwanekî hat, xwe nêzîk wan kir û bi wan re têkel bû. Heya ev di ser wan de hat, karwan biryar da ku wê evê di wê newalê de bimîne. Malo da hizra xwe û ji xwe re got "Min zêrek bi vê îretê dabû Kalê îretfiro, ez ê li ser gir binivim."
Bû sibe Malo ji xew rabû dît ku lehyek hatibû û ew karwan ji nav biribû. Li cihê kawrên sekinî, dît ku kîsek zêr li cih mabû, ji keyfan hilgirt û berê xwe da riya malê.

  Hindek din rêva çû heta li zilamekî çav în û diran ferq rast hat, silav dane hev û li bin darekî bêhna xwe vedan heya dunya bû ev û bû demê xewê. îreta Kalo ya duyemîn hate bîra Malo dema jê re gotî "baweriya xwe bi zilamên çavîn û diran ferq neyîne", wî zelamî pita xwe da Malo û kurkê xwe girte serê xwe, her wekî ku nivistî be. Lê Malo hêdî hindek cilik deynan cihê xwe û kurkê xwe girte ser û li pita darekî nêzîk çavdêrî kir, heta dît pitî demekî ew zelamê çavînê diranferq rabû ser xwe, xencera xwe derxist û nîva kurkê Malo da, lê Malo ji pit darê derket û bi lez xencerek li wî zelamî da.

Roja paê Malo rabû da rê heta ku nêzîk mala xwe bû dunya bibû berê sibê hîna tarî bû, nexwest deng bike û hevjîn û zarokên xwe ji xewê rake hêdî dergehê mala xwe vekir dît ku va yek di bera jina wî da nivistiye, xencera xwe derxisr da ku wî kesî bikuje, lê îreta kalo ya êyem hate bîra wî, bêhnek kiand û ji yekê heya dehê hejmart, ji nikê ve jina Malo deng li kurê xwe yê di hembêza wê da razayî kir û got kurê min va roj derket rabe lavêjan ji Xwedê re bike.

Wisa jî Malo bi bextewerî û dewlemendî vegerya nav mal û zarokên xwe û buhayê îretên Kalê îretfiro zanî.


 
Gotar Nerne Xwediy Xwene
 

Puann Ney

Asta Dengan: 5
Bi Tevah Deng: 3


Ji kerema xwe re kurtedemeke xwe bide v dengdan:

Her ba
Pir ba
Ba
Ne xirab
Xirab

Vebijark